اهمیتی که طرح توجیهی برای یک کارآفرین دارد چیست؟

طبیعت "پویایی" که محیط تجاری این روزهای دنیا پیدا کرده است؛ منجر به افزایش میزان مخاطرات و عدم قطعیت هایی است که سازمان ها و شرکت ها با آن روبرو می شوند. به عبارت دیگر، این روزها تجارت نسبت به گذشته کاملاً متفاوت شده است. افرادی که می خواهند شرکت تأسیس کنند و یک "کارآفرین" شوند؛ امروزه نسبت به روزگار گذشته باید با مخاطرات زیادی مواجه شوند. یکی از مهم ترین مخاطراتی که کارآفرینان امروزه با آن مواجه شده اند؛ این است که گستره فعالیت هایی که تجارت ها انجام می دهند خیلی وسیع تر شده است و بنابراین تجارت ها برای این که در این شرایط دوام بیاورند باید از فراز و نشیب های بیشتری گذر کنند.  به این دلیل که در گذشته، تعداد صنایعی که آماده ارایه دادن خدمات و محصول به مشتریان بود، کم بوده است و لذا میزان رقابت میان شرکت ها و سازمان های مختلف هم کمتر بوده است. در صورتی که این روزها تعداد تجارت هایی که در صنایع مختف هستند زیاد شده اند و بنابراین برای این کار نیاز است که هرکدام از این شرکت ها یک مزیت به خصوصی داشته باشند، تا بتوانند از رقیب هایی که دارند جلو بیفتند و پیروز شوند. در حال حاضر افزایش میزان هوشیاری مشتریان منجر شده است که افزایش زیادی میان رقابت میان شرکت‌های مختلف ایجاد شود تا بتوانند نیازهای مشتریان را برآورده کنند. بنابراین تجارت ها برای این که از تجارت های دیگر در زمینه رقابت جلو بیفتند؛ باید هرکدامشان سعی کنند تا ارزش های بهتری را به مشتریان ارایه دهند که رقبایشان نمی توانند چنین ارزش هایی را به آن ها ارایه دهند؛ زیرا امروزه مشتریان بسیار باهوش تر از گذشته هستند و به راحتی قانع نمی شوند. بنابراین این که یک تجارتی بتواند در این دنیای رقابتی میان تجارت ها دوام بیاورد برای بسیاری از تجارت ها در این روزگار کاری دشوار شده است.

لذا در صورتی که تجارت ها نتوانند برای خودشان یک برنامه ریزی مناسبی داشته باشند؛ بدون تردید در این رقابت شکست می خورند. قبل از هر چیزی، تجارت ها برای این که بخواهند یک پروژه را اجرا کنند و برای این که بتوانند وارد بازار شوند؛ باید مشخص نمایند که آیا می توانند این پروژه را انجام دهند یا خیر. یکی از بارزترین مثال‌ها برای چنین سنجشی، "طرح توجیهی برای یک تجارت می باشد!".

طرح توجیهی چه کمکی که کارآفرینان می کند؟

طرح توجیهی طرحی است که شما با بررسی آن به این نتیجه می رسید که آیا بهتر است که بر روی یک پروژه ای سرمایه گذاری کنید یا خیر. بنابراین در صورتی که یک طرح توجیهی مناسب داشته باشید؛ می توانید بفهمید که آیا انجام دادن یک پروژه برای شما مفید است یا خیر.

شما با بررسی طرح توجیهی برای خودتان روشن می کنید که طرحی را که می خواهید انجام دهید ارزش انجام دادن را دارد یا خیر. بنابراین انجام دادن یک طرح توجیهی برای شرکت شما خیلی مهم و سودمند می باشد و به شما کمک می نماید تا دیدگاه مناسبی را نسبت به شرکت و کارهایی که قرار است در آن انجام دهید و همچنین نسبت به وضعیت بازار در آن زمان و صنعت مورد نظر داشته باشید.

ویژگی‌های مثبت طرح توجیهی چیست؟

در حقیقت طرح توجیهی برای یک تجارت به عنوان یک ابزاری برای این تجارت مورد استفاده قرار می گیرد که شما می توانید با استفاده از این ابزار به سنجش امکان پذیری انجام پروژه های خودتان بپردازید. برخی از مهم ترین ویژگی هایی که این طرح توجیهی برای یک تجارت دارد به قرار زیر می باشند:

• طرح توجیهی یک وسیله ای بسیار موثر برای پیش بینی کردن احتمال موفق شدن و یا احتمال شکست خوردن یک تجارت جدید می باشد.
• می توان با استفاده از این طرح توجیهی شرایطی را که بازار دارد بررسی کرد و با بررسی این شرایط می توان درک مهمی را نسبت به داستان کلی موقعیت بازار بدست آورد.
• طرح توجیهی شامل تمام کارهایی است که برای تعیین کردن این که یک ایده تجاری موفقیت آمیز می باشد یا خیر.
• طرح توجیهی در حقیقت یک فرآیند مرحله به مرحله می باشد که به شما کمک می کند تا مزیت ها و معایب کارتان را به صورت مرحله به مرحله بررسی نمایید.
• طرح توجیهی نتیجه هایی را در اختیار شما قرار می دهد که با توجه کردن به این نتیجه ها می توانید تصمیم گیری های کلی را در ارتباط با انجام دادن و یا انجام ندادن کارتان بگیرید.

وجود یک طرح توجیهی برای یک شرکت و سازمان خیلی مهم است. طرح تجاری یا "بیزنس پلن" هم بر اساس همین طرح توجیهی ایجاد می شود. همچنین با استفاده از طرح توجیهی شما می توانید تعیین کنید که در صورتی که به این نتیجه رسیدید که انجام دادن پروژه تان برای شما امکان پذیر نیست؛ چه جایگزین هایی را می توانید برای این کار انجام دهید. بنابراین انجام دادن تحقیق در ارتباط با طرح توجیهی برای یک تجارت ضروری می باشد!

در صورتی که یک طرح توجیهی داشته باشید که به خوبی تنظیم شده باشد؛ این کار به شما کمک می کند تا یک تصویر وسیع و چشم انداز گسترده ای را به همراه تحلیل های دقیق در ارتباط با کارهایی که می تواند به تجارتتان سود دهد را بدست آورید. شما با انجام دادن این طرح توجیهی می توانید قبل از این که برای این کار بودجه ای را اختصاص دهید و یا قبل از این که بر روی پروژه هایتان زمانی بگذارید؛ یک تحلیل دقیقی از جزئیات مرتبط با پروژه داشته باشید و بدانید که آیا انجام دادن این کار به نفع شما می باشد یا خیر.

وقتی که از یک طرح تجاری استفاده می نمایید؛ تضمین می کنید که قبل از این که انجام پروژه تان را آغاز کرده باشید؛ درباره مخاطراتی که دارد و همچنین درباره شانس موفقیتتان اطلاعاتی را کسب کرده باشید. در بسیاری از موارد ممکن است قصد داشته باشید تا پروژه ای را به انجام برسانید ولی با استفاده از تحقیقاتی که برای طرح توجیهی ایجاد می شود و بررسی کردن دقیق تر موضوع به این نتیجه برسید که انجام دادن این کار برای شما غیرممکن است و به راحتی از ادامه دادن این کار منصرف شوید!

شما با مطالعه ای که منجر به ایجاد یک طرح توجیهی برای تجارتتان می‌شود، می توانید تمام اطلاعات دقیق و ارزشمند را درباره کل داستان تجارتتان بررسی کنید و همچنین میزان موفقیت خود را افزایش دهید.

همچنین طرح توجیهی برای یک تجارت می تواند به عنوان یک منبع خوب اطلاعاتی درباره تجارت و بازار مورد استفاده قرار بگیرد که شما با استفاده از اطلاعاتی که در آن قرار دارد می توانید به خوبی درک وسیعی را نسبت به بازار و تجارت خودتان در آن پیدا کنید.

طرح های توجیهی در تجارت هایی که مرتبط با صنایع مختلف هستند مورد استفاده قرار می گیرند. به عنوان مثال شما می توانید این طرح های توجیهی را در تجارت هایی که مرتبط با صنایع مختلف از قبیل پزشکی، صنعت هتلداری و توریسم، صنایع الکترونیکی، صنایع مرتبط با تولید غذا و رستوران ها  و به طور کلی هر صنعتی که درنظر داشته باشید پیدا کنید. به این دلیل که طرح توجیهی در تمامی این صنایع باید مورد استفاده قرار بگیرد و هرکدام از این تجارت ها موظف هستند تا برای این که در کارشان پیشرفت کنند از این طرح توجیهی استفاده کنند.

همان طور که اشاره شد؛ طرح توجیهی به شرکت ها و سازمان ها کمک می نماید تا هم بر روی اهداف کوتاه مدت و هم بر روی اهداف بلندمدت خودشان تمرکز داشته باشند. بنابراین در هیچ کدام از تجارت‌ها و در هیچ صنعتی نمی توان گفت که اهمیتی که وجود یک طرح توجیهی دارد کم است و استفاده کردن از طرح های تجاری در تمام صنایع مختلف مهم می باشد.

چگونه یک طرح توجیهی بنویسیم؟

برای نوشتن یک طرح توجیهی نیاز است که تحقیقی عمیق را درباره شرایط فعلی شرکتتان و همچنین شرایط بازار انجام دهید تا مشخص کنید که چه عواملی هستند که منجر می شوند که یک پروژه به موفقیت برسد. در این مقاله قصد داریم تا شما را با پنج مرحله ای که نیاز است تا برای نوشتن یک طرح توجیهی این مرحله ها را طی کنید؛ آشنا سازیم:

1) مرحله اول: تحلیل های اولیه را انجام دهید.

در این مرحله شما باید یک تحلیل کلی و جامع و اولیه را بر روی تمام پارامترهایی که در بازار وجود دارند انجام دهید. شما باید در این تحقیق بررسی کنید که شرایط بازار در این لحظه به چه صورتی است؟ آیا افرادی که به عنوان مصرف کنندگان در بازار هستند محصولاتی را که شما می خواهید وارد بازار کنید ( و یا خدماتی را که قرار است به آن ها ارایه کنید) قبول می کنند؟ آیا این محصولات (و یا خدمات) قرار است به گونه ای باشد که آن ها را راضی کند؟ یا این که انجام این کار هیچ فایده ای ندارد؟

این مرحله خودش به چهار مرحله کوچکتر انجام می شود که شما باید این مرحله های کوچکتر را انجام دهید:

• مرحله اول: هر آن چه را که انتظار دارید از تکمیل کردن این پروژه عایدتان می شود را بنویسید. در این مرحله باید به خودتان بگویید که چرا انجام دادن این پروژه برای شما مهم است و انجام دادن این کار برای شما از چه جنبه ای اهمیت دارد؟
• مرحله دوم: فضای موجود در بازار را برای این پروژه مورد سنجش قرار دهید. بررسی کنید که مثال های دیگری که شبیه به پروژه شما بوده اند (و خدمات و یا محصولات مشابهی را تولید کرده اند) تا چه میزان در کار موفق شده اند.
• مرحله سوم: مزیت های رقابتی شرکت خود را برشمارید: برای این که موفقیتتان را در این کار تضمین کرده باشید؛ چه کارهایی می‌کنید که دیگران انجام نمی دهند؟ شرکت شما نسبت به شرکت های دیگر دارای کدام مزیت های رقابتی می باشد؟ شما چه چیزهایی قرار است داشته باشید که شرکت هایی که همکار شما هستند ندارند؟ چه استعدادهایی در کارکنان شما وجود دارد؟ چه تکنولوژی هایی دارید؟ و غیره.
• مرحله چهارم: خطرات پروژه را مشخص کنید: مدیریت ریسک یکی دیگر از مهم ترین بخش هایی است که مربوط به مرحله سنجش کلی و اولیه می باشد. شما در این بخش باید بررسی کنید که خطراتی که ناشی از انجام دادن این کار توسط شما است چیست؟ شما قرار است در طول این مسیر به چه مشکلاتی روبرو شوید و غیره.

هنگامی که این چهار بخش بالا را تکمیل کردید می‌توانید درک بهتری از این داشته باشید که آیا بهتر است کار ایجاد طرح توجیهی را ادامه دهید؛ یا این که به طور کلی آن را فراموش کنید و به سراغ کار دیگری بروید!!! در صورتی که بعد از طی کردن این چهار بخش به این نتیجه رسیدید که کاری که می خواهید انجام دهید شدنی است (انتظاراتتان از پروژه مناسب بود، فضایی که در بازار وجود داشت متناسب با کار شما بود، شرکتتان نسبت به شرکت های دیگر مزیت‌های رقابتی مناسبی داشت و خطرات پروژه هم روشن بود) در این صورت می توانید با خیال راحت بگویید که این کار را ادامه می دهید و به سراغ مرحله های بعدی کار بروید اما در صورتی که تنها یکی از این پارامترها برای شما مشکل بود؛ دیگر نمی توانید کارتان را ادامه دهید و بهتر است به سراغ کار دیگری بروید.

فراموش نکنید با این که تمام تحلیل هایی که شما قرار است در این مرحله انجام دهید تحلیل های سطحی و کلی می باشند و از دقت کافی برخوردار نیستند؛ ولی انجام دادن این مرحله برای تعیین کردن ادامه مسیر برای شما اهمیت حیاتی دارد.

2) یک طرح کلی از پروژه را پایه گذاری کنید.

اکنون که یک درک اولیه و ابتدایی از کاری که می خواهید انجام دهید پیدا کرده اید؛ وقت آن رسیده است که یک نمای کلی را برای خودتان ایجاد کنید. این نما و طرح کلی از کار باید در پاسخ دادن به این سوالات به وجود بیاید.

• آیا طرح من از نظر تکنیکی قابل پیاده سازی می باشد؟
• آیا قانونی است؟
• آیا از نظر عملیاتی قابل اجرا می باشد؟
• آیا در یک دوره زمان کوتاه و تعیین شدن می توانم آن را انجام دهم؟
• آیا از نظر اقتصادی به صرفه است؟

شما با پاسخ دادن به این سوالات می توانید تا حدود زیادی یک چارچوب کلی از طرحتان را برای خودتان مشخص کنید. شما باید بررسی کنید که قرار است به چه چیزهایی برسید؟ چه مشکلاتی را می خواهید حل کنید؟ قرار است چه چیزهایی دریافت کنید؟ اثراتی که احتمالاً پروژه تان بر روی مشتریان و کاربران دارد چه خواهد بود؟ و برای این که به این اهداف برسید باید چکار کنید؟

نکته: قبل از این که این مرحله را انجام دهید؛ سعی کنید تا نقاط قوت و نقاط ضعف سازمانتان را در ارتباط با پروژه تان مشخص کنید. بررسی کنید که چه جنبه هایی از سازمانتان بر روی پروژه و موفقیت آن اثر می گذارد.

3) تحقیق بازار انجام دهید.

از عبارت تحقیق بازار به این دلیل استفاده می کنیم که این عبارت رایجترین عبارت برای توصیف کردن این مرحله است. چون در این مرحله باید بررسی کنید که شرایط بازار به چه شکل است. تحقیقات مناسب بازار برای شما پنج مزیت عمده دارد:

• مزیت اول: موقعیت های بازار را برای پروژه خودتان می سنجید.
• مزیت دوم: درکی از وضعیت رقبایتان و جایی که قرار گرفته اند پیدا می‌کنید و بررسی نمایید که وضعیت آن ها به چه شکل است.
• مزیت سوم: شما می توانید اطلاعات زیادی را درباره ارتباطی که بازار فعلی با پروژه شما دارد بدست بیاورید.
• مزیت چهارم: شما می توانید به خوبی نتیجه گیری کنید که چگونه وضعیت کارتان در بازار را می توانید بهتر نمایید.
• مزیت پنجم: با توجه به درکی که از بازار و محیط اطراف پیدا کرده اید؛ این کار به شما انگیزه قوی برای ادامه دادن کار می دهد.

4) هزینه لازم را محاسبه کنید.

یکی دیگر از مرحله هایی که باید برای انجام این کار انجام دهید این است که باید هزینه لازم ر محاسبه کنید. اصلاً مهم نیست که چگونه پروژه ای را انجام می دهید تا زمانی که هزینه لازم برای انجام کار را محاسبه نکنید؛ در کارتان موفق نخواهید شد. بنابراین هزینه ای را که برای انجام کل کار مورد نیاز است حساب کنید و ببینید که با توجه به شرایطی که دارید آیا از پس انجام این کار بر میآیید یا خیر. به عبارت دیگر در این مرحله شما بررسی می کنید که آیا توانایی مالی لازم برای انجام این کار را دارا می باشید یا این که نمی توانید هزینه کار را تأمین کنید. شما باید از خود بپرسید:

•  منابع مالی شما تا چه اندازه می توانند بودجه داشته باشند؟
• در صورتی که در کار شکست خوردید؛ هزینه هایی که قرار است متحمل شوید تا چه میزان هستند؟
• برای کامل کردن این پروژه (که شامل ریسک ها هم می شود) چه میزان پول می خواهید؟

5) تمام مراحلی را که از بالا تا کنون انجام داده اید یک بار مرور کنید و از این مرور یک نتیجه گیری کلی بگیرید.

اکنون وقت آن رسیده است که تمام کارهایی را که تاکنون انجام داده اید مرور کنید و سعی نمایید تا از این مرور یک نتیجه گیری کلی داشته باشید. فراموش نکنید هنگامی که این مرور را انجام می دهید؛ باید در ذهنتان باشد که به تمام سوالاتی که قرار بود در ابتدای نوشتن این تحقیق داشته باشید پاسخ هایی دهید که شما را به طور کامل قانع کنند. در این مرحله باید تمام اطلاعات را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهید تا به یک نتیجه گیری کلی برسید. این نتیجه گیری انتخاب میان این دو گزینه است:

گزینه اول: کار را با تمام انرژی انجام دهید.

گزینه دوم: کار را رها کنید.

طرح توجیهی چه مزیت هایی دارد و به هنگام نوشتن آن باید به چه سوالاتی پاسخ دهیم؟

اگر بخواهیم یک تعریف ساده  و کلی را از طرح توجیهی برای یک سازمان بیان کنیم؛ باید بگوییم که طرح توجیهی در حقیقت سنجشی از نقشه ها و برنامه ریزی ها و ابزارهای مدیریتی و یا روش های اجرایی است که ما برای پیشبرد تجارتمان از آن استفاده می‌کنیم. اهمیت یک طرح توجیهی در این است که مشخص کنیم که آیا یک شرکت، گروه و یا سازمان می تواند به تمام قول و قرارهایی که برای خودش گذاشته است عمل کند؟ آیا می تواند طرح هایی را که قرار است اجرا کند حقیقتاً اجرایی نماید؟ و یا این که تمام طرح هایی که دارد همگی بخشی از تخیلات آن هستند و قابل اجرا نمی باشند؟

بنابراین طرح توجیهی در حقیقت به گونه ای است که یک طرح کلی از بودجه بندی، برنامه ریزی و یا نقاط قوت منطقی شرکتها را فراهم می‌کند و به شما این اجازه را می دهد که واقعیت ها را ببینید و بدانید که با توجه به بودجه ای که در اختیار دارید و با توجه به ویژگی هایی که تجارتتان دارد؛ چقدر احتمال دارد که به هدف هایی که برای خودتان مشخص کرده اید برسید.

داشتن یک طرح توجیهی چه مزیت هایی دارد؟

1. موقعیت هایی را که شرکت شما دارد، برای شما مشخص می کند.

(موقعیت هایی که قبل از ایجاد کردن طرح توجیهی ممکن بود که ندانید وجود دارند) و بنابراین شما می توانید با توجه به این موقعیت های جدیدی که برایتان آشکار شده است؛ برنامه ریزی های تجاری خودتان را تغییر دهید.

2. تمرکز را بر روی اعضای تیمتان بالاتر می برد.

از دیگر مزیت های طرح توجیهی این است که شما را وادار می کند تا بر روی اعضای تیمتان تمرکز بیشتری داشته باشید. در حقیقت هنگامی که شما از طرح توجیهی استفاده می کنید؛ درک بهتری را از کاربردهای تجارتتان (که مربوط به تک تک اعضای تیمتان است) خواهید داشت و بنابراین بر روی اعضای تیمتان بیشتر متمرکز می شوید.

3. به شما این امکان را می دهد که مشخصات و ویژگی های اعضای تیمتان را مورد سنجش قرار دهید.

به دنبال مزیت قبلی، طرح توجیهی به شما این امکان را می دهد که مشخصات و ویژگی ها و نقاط قوت و ضعفی را که اعضای تیمتان دارند بهتر بشناسید.

4. احتمال موفقیت پروژه شما را افزایش می دهد.

در صورتی که برای تجارتتان یک طرح توجیهی مناسب و باکیفیت داشته باشید؛ بعد از بررسی این طرح می توانید یک دید کلی و عمل گرایانه ای نسبت به کاری که می خواهید آن را شروع کنید، بدست بیاورید. بنابراین می توانید مشخص کنید که آیا در این کار به صورت عملی موفق می شوید یا خیر. در صورتی که نتیجه های حاصل از یک طرح توجیهی برای شما مثبت بود، می توانید اطمینان حاصل کنید که کاری که انجام می دهید مناسب است و بنابراین در این صورت (وقتی که حساب شدن و دقیق عمل می‌کنید و به پیش می روید) احتمال این که در این کار موفق شوید خیلی بالا خواهد بود.

5. زمینه را برای تصمیم گیری شما گسترده تر می کند.

از دیگر کارهایی که طرح توجیهی برای شما انجام می دهد این است که زمینه را برای شما فراهم می کند تا بتوانید بهتر تصمیم گیری کنید. در حقیقت یکی از اصلی ترین (و نهایی ترین) مرحله های نوشتن یک طرح توجیهی همین نتیجه گیری (و بعد از آن تصمیم گیری برای انتخاب کردن یا انتخاب نکردن) می باشد. طرح توجیهی این زمینه را برای شما فراهم می کند که بتوانید تصمیم بگیرید که می خواهید این کار را انجام دهید یا خیر.

در نوشتن طرح توجیهی باید به چه سوالاتی پاسخ داد؟

ایجاد کردن یک طرح توجیهی کاری است که در راستای پرسیدن سوالاتی انجام می شود. در حقیقت پنج سوال عمده هستند که شما باید با نوشتن طرح توجیهی به این سوالات پاسخ دهید. این پنج سوال به قرار زیر می باشند:

1) آیا برنامه ریزی که من برای شروع کسب و کار جدید کرده ام از نظر تکنیکی عملی است؟

این مهم ترین سوالی است که در یک طرح توجیهی باید به آن پاسخ داده شود. این سوال به شما کمک می‌کند که تعیین کنید که آیا سازمان شما منابع تکنیکی لازم را برای اجرای موفقیت آمیز پروژه ای که قرار است آن را شروع کنید دارد یا خیر.

برای پاسخ دادن به این سوال، شما باید تمام منابع تکنیکی این شرکت  (از منابع سخت افزاری گرفته تا منابع و دارایی‌های، نرم افزاری و خلاصه تمام منابعی که شرکتتان دارد) را بررسی کنید و ببینید که آیا می توانند احتیاجاتی که اجرا کردن این پروژه خواهد داشت را برآورده کنند یا خیر.

2) آیا طرحی که می خواهم اجرا کنم قانونی است؟

باید از خودتان بپرسید که آیا سازمان شما می تواند از پس مقررات قانونی که در این رابطه قرار دارد بر بیاید. آیا می تواند مقرراتی را که برای تکمیل کردن این پروژه مورد نیاز است را رعایت کند؟ آیا از نظر قانونی در این رابطه مشکلی پیدا نمی‌کند؟

در این مرحله شما باید تمام مراحل قانونی را که برای به راه اندازی این پروژه در تجارتتان مورد نیاز دارید، بررسی کنید. در صورتی که چنین وضعیتی پیش نیاید و شما نتوانید از پس مقررات قانونی که در این رابطه وجود دارد بر بیایید؛ بدون تردید در کارتان شکست خواهید خورد!

زیرا در این صورت حتی در صورتی هم که تا مراحل اولیه کار پیش بروید؛ وقتی کمی جلوتر بروید خواهید فهمید که شرکتتان از نظر قانونی برای ادامه کار به مشکل برخورد خواهد کرد و بنابراین مجبور می شوید که کار را متوقف کنید. لذا سعی نمایید این مرحله را به درستی بررسی کنید و تمام ملزومات قانونی که باید در طول کار انجام پروژه به آن توجه داشته باشید را برآورده سازید.

3) آیا این طرح از نظر عملیاتی قابل اجرا می باشد؟

یکی دیگر از سوالات مهمی که باید در این زمینه از خودتان بپرسید این است که آیا این طرح از نظر عملی ممکن است یا خیر. این سوال نیز به جای خودش خیلی اهمیت دارد به این دلیل که در صورتی که طرح شما از نظر تکنیکی و عملی (و یا از نظر مالی و غیره) قابل اجرا نباشد، شما نمی توانید انتظار داشته باشید که کارتان بدون مشکل حل شود. بنابراین برای این که زمان، انرژی و هزینه ای که قرار است برای این کار صرف شود را هدر نداده باشید؛ یکی از مهم ترین کارهایی که باید انجام دهید این است که بررسی کنید که آیا کاری که می خواهید به انجام برسد از نظر عملیاتی قابل اجرا شدن است یا خیر.

4) آیا این پروژه در یک دوره محدود (و معقول) زمانی قابل اجرا است؟

ممکن است شما طرحی داشته باشید که به طور کلی قابل اجرا باشد ولی انجام دادن این طرح در یک دوره خاص زمانی قابل اجرا نباشد! شما باید بررسی کنید که آیا در یک دوره زمانی محدود می‌توانید طرح را به پایان برسانید یا این که این طرح اجرا شدنی است؛ ولی برای اجرا کردن آن نیاز به زمانی بیشتر از آن دوره زمانی محدودی دارید که برای خودتان مشخص کرده اید! باید به این سوالات پاسخ دهید و یک برنامه ریزی واقع گرایانه ای را برای تکمیل پروژه خود ایجاد کنید در غیر این صورت بدون تردید با مشکل مواجه خواهید شد.

5) آیا این پروژه و طرح از نظر اقتصادی قابل اجراست؟

آخرین سوالی که شما باید در این زمینه از خودتان بپرسید این است که آیا طرحی که می خواهید آن را اجرا کنید از نظر اقتصادی قابل اجرا می باشد یا خیر. شما باید برای پاسخ دادن به این سوال منابع مالی خود را چک کنید و بر اساس عوامل مختلف و متفاوت از قبیل هزینه تکمیل و تخمین هزینه اصلی و بودجه و غیره تصمیم بگیرید که این طرح برای شما به صرفه خواهد بود یا خیر.

طرح توجیهی؛ روشی برای این که بفهمید آیا باید یک تجارت را شروع کنید یا خیر!

این روزها تعداد تجارت‌هایی که در زمینه صنعت های مختلف کار می کنند زیاد شده است و بنابراین میزان رقابتی که این تجارت ها با هم می‌کنند روز به روز در حال افزایش است. در صورتی که شما به عنوان یک کارآفرین بخواهید برای خودتان یک تجارت جدید ایجاد کنید؛ توجه کردن به این که آیا این تجارت شدنی می باشد و یا این که انجام آن غیرممکن است برای شما اهمیت بسیار زیادی دارد. چون در صورتی که ندانید که آیا خطر کردن و رفتن به سوی کاری که منجر می شود که شما برای خودتان یک تجارت جدیدی داشته باشید، برای شما به صرفه است یا خیر؛ بهتر است خطر نکنید و این کار را اصلاً از همان ابتدا شروع نکنید. بنابراین شما نیاز به روشی دارید برای این که بفهمید که آیا وقت و هزینه ای که قرار است صرف این کار کنید ارزشش را دارد یا خیر. طرح توجیهی، پاسخی به این نیاز شماست.

طرح توجیهی چیست؟

بیاید در ابتدا یک تعریف مشخص از طرح توجیهی ارایه کنیم. یک طرح توجیهی را می توان به صورت ساده، سنجشی عملی از طرح ها و روش هایی که برای انجام کار دارید بیان کرد. همان طور که از نام آن (feasible study) پیداست؛ این طرح به این معنی است که از خودتان بپرسید: "آیا کارهایی که قرار است انجام دهید، شدنی هستند؟"

طرح توجیهی در حقیقت یک مرحله از مرحله هایی است که شما باید در این سفر طولانی (ایجاد کردن یک تجارت موفق) طی کنید. در حقیقت طرح توجیهی را می توان به عنوان بنیان و اساسی درنظر گرفت که بر اساس آن بقیه پروژه شما انجام می شود. در صورتی که شما نتوانید برای تجارتتان یک طرح توجیهی داشته باشید؛ در این صورت نمی توانید پروژه خود را با موفقیت پیش ببرید.

به عنوان مثال، ممکن است به عنوان بخشی از طرح توجیهی به این موضوع فکر کنید که: آیا برای انجام دادن مثلاً فلان کار، تکنولوژی لازم را دارید یا خیر؟ و یا مثلاً این که آیا ابزار و منابعی را که برای این کار لازم و ضروری هستند را در اختیار دارید یا خیر؟ و یا این که آیا فکر می‌کنید که پروژه ای که قرار است آن را به انجام برسانید به اندازه کافی موفق خواهد بود که بتوانید آن گونه که انتظار دارید در ناحیه مطلوب شما (Region of interest) مناسب عمل کند یا خیر.

بنابراین می توان گفت که طرح توجیهی در حقیقت قصد دارد تا به شما این پاسخ را بدهد که "آیا برنامه ریزی هایی که برای انجام دادن این کارها دارید امکان پذیر هستند یا این که صرفاً یک خیال می باشند!"

اکنون که فهمیدید که طرح توجیهی چیست؛ یک سوال مهم دیگر در ذهنتان ایجاد شده است و آن هم این است: چرا؟

چرا شما به یک طرح توجیهی نیاز دارید؟

پاسخ دادن به این سوال خیلی آشکار است. شما به یک طرح توجیهی نیاز دارید برای این که بدانید که آیا هزینه و زمان و انرژی که برای ایجاد کردن یک تجارت می گذارید ارزشش را دارد یا خیر. در صورتی که شما برای خودتان یک طرح توجیهی نداشته باشید و مشخص نکرده باشید که آیا کاری که می خواهید انجام دهید ارزشش را دارد یا خیر؛ در این صورت به هیچ عنوان نمی توانید اطمینان داشته باشید که کاری که می خواهید انجام دهید درست است یا خیر.

مراحلی که برای ایجاد یک طرح توجیهی طی کنید

1) اول از همه یک تحلیل اولیه انجام دهید.

قبل از هر چیزی شما باید به عنوان تحلیل اولیه، شرایط را بسنجید. شما باید بررسی کنید که شرایط کلی بازار را چک کنید. همچنین باید بررسی کنید که میزان نیاز بازار چقدر است و اینکه میزان عرضه و تقاضا و تعادلی که میان این دو پارامتر وجود دارد به چه میزانی است. شما نیازی به تعیین کردن این که تحلیل ها را به شیوه دقیق انجام دهید ندارید و تنها کاری که باید انجام دهید باید این باشد که بررسی جامع و کلی درباره احتیاجات انجام دهید.

2) یک بیانیه درآمدی (income statement) آماده کنید

در این مرحله شما باید درآمدی را که فکر می کنید از این پروژه بدست خواهید آورد برای خودتان مشخص نمایید و همچنین در بخش بعدی باید مشخص کنید که به چه میزانی قرار است برای این پروژه سرمایه گذاری کنید. در این مرحله باید انواع و اقسام پارامترهایی را که ممکن است بر روی این عوامل اثر داشته باشند را به خوبی بررسی کنید و باید سعی نمایید به این سوالات به صورت روشن پاسخ دهید.

3) یک تحلیل مختصری از بازار انجام دهید.

تحقیقات بازار و تحلیل کردن از وضعیت کنونی بازار نیز یکی دیگر از کارهایی است که شما باید حتماً انجام دهید. این مرحله یکی از مهم ترین و کلیدی ترین مرحله هایی است که شما باید این کار را انجام دهید. در صورتی که شما منابع را نشناسید و نتوانید تحلیل درستی از بازار داشته باشید؛ نمی توانید تصویری دقیق از بازار داشته باشید و بنابراین نمی‌توانید به خوبی شاخص های مختلف را بررسی کنید و رقبای خود را بشناسید و ارزش بازار را درک کنید و بدانید که بهتر است چه چیزی را به بازار ارایه کنید و غیره.

4) اساس و بنیان تجاری و عملیاتی مربوط به شرکت خودتان را پایه گذاری کنید.

در این مرحله شما یک درک درستی از وضعیت بازار و همچنین میزان بودجه ای که دارید پیدا کرده اید و اکنون در این مرحله شما باید به تجهیزات و امکاناتی را که می توانید برای شرکتتان فراهم کنید توجه داشته باشید. در این مرحله شما باید مشخص نمایید که برای تجارتتان چه امکاناتی را می توانید فراهم کنید.  در این مرحله، تمام تجهیزاتی و هزینه هایی که مربوط به فراهم کردن این تجهیزات برای شرکتتان می باشند را باید بررسی کنید.

5) یک برنامه زمان بندی شده منظم برای شروع کردن کارتان ایجاد کنید.

در این بخش باید به طور کامل تحلیلی را انجام دهید که شامل مشخص کردن تمام زمان بندی هایی باشد که در طول کار باید انجام شوند. در این جا شما باید تا جایی که می توانید دقیق باشید و مشخص سازید که برای ساختن محصولات یا خدمات خود به چه چیزهایی نیاز دارید و چه میزان قرار است هزینه کنید و منابعی که قرار است برای این کار استفاده کنید قرار است چه باشد و غیره.

6) تمام داده هایی را که در مرحله های قبلی جمع آوری کرده اید مرور کنید و آن ها را تحلیل نمایید.

تمام مرحله هایی که در گذشته انجام گرفته اند اهمیت دارند. بنابراین شما باید در این مرحله پنجم تمام این مرحله ها را بررسی کنید و اطمینان حاصل نمایید که تمام کارها دقیقاً به همان شیوه ای انجام خواهند شد که باید انجام شوند.

شما باید در این مرحله دوباره کارهایی را که قرار است انجام دهید مرور کنید و یک بار دیگر از خودتان این سوال کلیدی را بپرسید: "آیا انجام این کارها حقیقتاً شدنی می باشد؟"

7) یک تصمیم نهایی بگیرید.

در این مرحله شما باید یک تصمیم نهایی برای کارتان بگیرید. این تصمیم شما باید میان این دو گزینه باشد:

گزینه اول: کار را با تمام قدرت شروع می کنم.

گزینه دوم: به کلی همه چیز را فراموش می کنم.

اکنون شما در این مرحله قرار دارید که چنین تصمیمی را برای خود بگیرید. این تصمیم را باید با توجه به تمام داده هایی که جمع آوری کرده اید بگیرید. شما باید مشخص کنید که با توجه به شرایط زمانی و مکانی، شرایط مالی، میزان تلاش و پارامترهایی از این قبیل، آیا برای شما سودمند است که چنین تصمیمی را بگیرید؟ یا این که در کل انجام دادن این کار به ضرر شما می باشد! در این جا انتخاب با شماست و باید میان این دو گزینه یکی را انتخاب کنید. اما فراموش نکنید در صورتی که انتخاب اول را کردید؛ باید با تمام انرژی به پیش بروید چون در این صورت دیگر با توجه به داده های موجود، می دانید که انجام دادن این کار می تواند برای شما سوددهی داشته باشد.

طرح توجیهی چیست و چگونه با استفاده ار نرم افزار کامفار یک طرح توجیهی بنویسیم؟

آیا شما نحوه نوشتن طرح توجیهی را می‌دانید؟  یک طرح توجیهی طرحی کلی از مهم‌ترین مسائل مربوط به یک ایده کسب و کار است و هدف آن شناسایی عواملی است که مانع موفقیت شما در بازار کار می‌شود. به عبارت دیگر، طرح توجیهی تعیین می‌کند آیا یک ایده کسب و کار ایده‌ای معقول است یا نه.

طرح توجیهی تمامی اطلاعات ضروری برای طرح کسب و کار را در اختیار مخاطب قرار می‌دهد. طرح توجیهی تمامی اطلاعات ضروری برای طرح کسب و کار را در اختیار مخاطب قرار می‌دهد. هدف از اجرای هر طرح توجیهی کسب سود و منفعت است؛ از اینرو به منظور دست‌یابی به معیار و شاخص مناسب جهت تعیین سوددهی و یا عدم سوددهی طرح‌ها، مجموعه‎ای از شاخص‌های مالی و اقتصادی در طی سال‎ها‎ی قبل توسط کارشناسان و اقتصاددانان بزرگ تعریف و استفاده شده است. هدف از آنالیز مالی طرح امکان‌سنجی در گزارشات توجیهی نیز کسب شاخص‌های مالی و اقتصادی به منظور تصمیم‌گیری صحیح‎ می‎‎باشد. در تجزیه و تحلیل مالی، استفاده از هزینه‌های سرمایه‌گذاری، هزینه‌های تولید، درآمد سالیانه پیش‌بینی شده برای طرح و سایر مبانی و مفروضات مورد نیاز برای انجام محاسبات، صورت حساب سود (زیان)، صورت گردش وجوه نقد، ترازنامه پیش‌بینی شده، تهیه و تنظیم‎ می‎‎شود.

معمولاً نوشتن طرح توجیهی توسط یک فرد متخصص در زمینه کسب و کار به تحریر در می آید.  بخش های مختلف طرح توجیهی را می توان به سه دسته تقسیم کرد:

• تجزیه و تحلیل مالی که برای مطالعه و تحلیل ابعاد مختلف مسائل مالی و سودآوری طرح توجیهی صورت می‌گیرد.
• مطالعه جامع بازار که در آن ابعاد مختلف بازار هدف برای عرضه محصول نهایی طرح توجیهی مورد بررسی قرار می‌گیرد. این ابعاد مسائلی مثل کمبودها، بازار هدف، عرضه، تقاضا و باقی موارد را در بر می‌گیرند.
• توجیه‌پذیری فنی که به منظور بررسی ابعاد فنی طرح توجیهی مثل فناوری، ظرفیت، محل اجرا، ماشین آلات و تجهیزات تولید و ساختار اجرائی طرح انجام می‌شود.

در نوشتن طرح توجیهی، معمولاً نظر افراد تصمیم گیرنده را به سمت مسیری خاص سوق می‌دهند. بسیاری از اوقات تنها یک مسیر فعالیت وجود دارد، ولی باید تغییراتی در این وضعیت صورت گیرد. لذا باید در روند آماده سازی طرح توجهی باید نکاتی را مد نظر قرار دهید.

کامفار و نگارش طرح توجیهی

کامفار نرم‌افزاریست که برای مطالعات اقتصاد مهندسی مانند امکان‌سنجی و طرح‌های توجیه فنی و اقتصادی، شبیه‌سازی و تحلیل فرآیندهای مالی بکار می‌رود. این نرم‌افزار توسط سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل متحد تدوین شده ‌است.

طرح تجاری و پیش بینی درآمد و برآورد هزینه پروژه‌های صنعتی، معدنی، کشاورزی، زیربنایی، دریانوردی و غیره با استفاده از نرم افزار کامفار انجام می‌پذیرد. نرم افزار تخصصی کامفار یک برنامه کامپیوتری است که سازماندهی و محاسبه گزارشات مالی و اقتصادی را آسانتر می‌سازد. این نرم افزار بر اساس مطالعات امکان سنجی و یا به عبارتی توجیه‌پذیری و یا قابل اجراء بودن و یا نبودن طرح و مطالعات فرصت‌یابی برای هر طرح صنعتی و معدنی طراحی گردیده است. نتایج این نرم افزار بیانگر جذابیت اقتصادی طرح بر اساس محدود و یا نامحدود بودن بودجه اقتصادی سازمان مجری می‌باشد.

ورودیهایی نرم افزار کامفار در نگارش طرح توجیهی

• تعریف پروژه
• برنامه ریزی زمانی (فاز ساخت، فاز بهره برداری)
• محصولات
• واحدهای پولی داخلی و خارجی
• تورم داخلی و خارجی
• مشارکت‌های داخلی و خارجی
• نرخ تنزیل سهام دار
• هزینه‌های ثابت سرمایه گذاری شامل: ( خرید زمین، محوطه سازی و بهبود زمین، کارهای عمرانی و ساختمان‌ها، ماشین آلات و تجهیزات کارخانه، تجهیزات خدماتی و جانبی کارخانه، حفاظت‌های زیست محیطی، هزینه‌های سربار، هزینه‌های قبل از بهره برداری و هزینه‌های پیش بینی نشده).
• هزینه‌های تولید شامل: (مواد خام، ملزومات کارخانه، تسهیلات، انرژی، قطعات یدکی مصرف شده، تعمیرات و نگهداری، حق امتیاز، دستمزد، مالیات، هزینه سربار کارخانه، هزینه‌های اداری، هزینه های اجاره بلند مدت، هزینه‌های بازار یابی).
• برنامه فروش داخلی و خارجی
• سرمایه در گردش
• منابع تأمین مالی کوتاه مدت و دراز مدت
• مالیات، یارانه

خروجی‌های نرم افزار کامفار

• بررسی‌های مالی
• برآورد سرمایه‌گذاری ثابت
• برآورد سرمایه در گردش
• برآورد هزینه سالیانه تولید
• برآورد استهلاک سالیانه سرمایه گذاری
• برآورد کل سرمایه مورد نیاز طرح
• برآورد قیمت تمام شده به تفکیک هزینه‌ها

یک طرح توجیهی به طور معمول چندین بخش دارد که در ادامه به آنها اشاره می شود.

مقدمه: شما باید افراد تصمیم گیرنده را برای بررسی گزینه پیشنهادیتان متقاعد کنید. حتی باید طوری بخش اول تحقیق را شروع کنید که آنها را برای خواندن باقیمانده بخش‌ها ترغیب سازد. در این بخش توضیح دهید که در صورت پیاده سازی طرح، چه مزایا و کارکردهایی نصیب شرکت یا سازمان خواهد شد.

معیارها/ محدودیت‌ها: شما باید به دقت تمامی معیارهای مرتبط با بازده‌های ایده آل طرح را مشخص سازید. این کار به شما امکان می‌دهد تا تصمیمات منطقی و کاربردی را اتخاذ نمایید. این معیارها را می توان در نوشتن طرح توجیهی به نمایش گذاشت. در ابتدا باید معیارها را به چندین بخش تقسیم کنید. این کار در صورت نگارش طرح توجیهی مبسوط بسیار کمک حال خواهد بود. همچنین می‌توانید معیارها را در کل طرح توجیهی تقسیم کنید تا اینکه تناسب لازم برای ارائه آنها به وجود آید. باید این مسئله را به خاطر داشته باشید که فارغ از استراتژی مورد استفاده در طرح توجیهی، باید در مورد ارائه معیارها کاملاً اطمینان حاصل نمود. این کار به مخاطب نشان می‌دهد که شما بر کل طرح کنترل دارید و چیزی را فراموش نمی‌کنید.

روش کار: ارائه حقایق دقیق و متناسب از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. شما باید به منابع معتبر مورد استفاده و همچنین روش کار خودتان به طور کامل اشاره کنید. بدون یک روش کاری مطمئن و منابع معتبر، طرح توجیهی شما فاقد هرگونه اعتبار خواهد بود. در این بخش باید کاملاً توضیح دهید که چه مراحلی را برای انجام پروژه نهایی مد نظر قرار می‌دهید. روش کار در واقع بخش اصلی طرح توجیهی به شمار میرود چون دقیقاً توضیح می‌دهد که چه قدم هایی توسط شما به عنوان انجام دهنده پروژه پشت سر گذاشته خواهد شد.

مرور گزینه‌های جایگزین: شما باید در طرح توجیهی به تمامی ویژگی‌های کلیدی هر گزینه احتمالی اشاره کنید و مطمئن شوید که این ویژگی‌ها قابل درک هستند و به شکلی متناسب با سطح دانش مخاطبان آماده شده‌اند. به خاطر داشته باشید که هدف نهایی کمک به مخاطب برای اتخاذ بهترین و کامل‌ترین تصمیم است.

ارزیابی: این بخش باید به گزارش طرح توجیهی اختصاص یابد. شما باید با استفاده از معیارهای از قبل تعریف شده به ارزیابی گزینه‌های مطرح شده بپردازید. شما می‌توانید در این بخش از نمودارها، جدول‌ها و باقی ابزارهای تصویری و گرافیکی برای نمایش مطالعات خودتان استفاده کنید. آمارهایی که تائیدی بر مطالعات و محاسبات شما هستند باید در همین بخش به کار گرفته شوند. تمامی این آمارها و گزارشات برای نمایش برتری طرح توجیهی شماست.

نتیجه گیری: در این بخش باید به نتیجه‌هایی اشاره کنید که پس از بررسی‌های نهایی آمار و داده‌ها به آنها دسترسی پیدا کردید. نحوه ارزیابی گزینه‌های مختلف مورد اشاره در تحقیق نیز باید در همین بخش بررسی شود. در نهایت باید مشخص کنید که کدام گزینه بهترین تناسب را برای پیشبرد اهداف آتی شرکت در اختیار دارد.

پیشنهادات: شما باید در این بخش از تجربیات و دانش خود برای اشاره به این مسئله استفاده کنید که کدام گزینه به نظر خودتان بهترین مورد برای ارتقای شرکت یا سازمان است. گاهی اوقات افراد تصمیم گیرنده با وجود در اختیار داشتن اطلاعات و داده‌هایی غنی و جامع باز هم در مورد تصمیم گیری نهایی با تردید روبرو می‌شوند. در این جاست که پیشنهادات شما به عنوان نویسنده طرح توجیهی می تواند راهگشای این مشکل باشد.

در صورت استفاده از چندین روش تحقیق در طرح توجیهی باید تمامی آنها را به طور دقیق در پاراگراف‌های مجزا توضیح دهید. هر کدام از روش‌ها باید در ابتدای پاراگراف مطرح شوند و نتایج و تأثیرات آنها بر نتایج نهایی طرح توجیهی بیان شود. در بعضی موارد، به دلیل شباهت بین روش‌های مختلف، نویسنده طرح ترجیح می‌دهد تا آنها را به صورت کلی و خلاصه شده به نمایش بگذارد. این کار باعث می‌شود تا از اتلاف وقت جلوگیری شود و مخاطب راحت تر متوجه اصل موضوع شود.

طرح توجیهی: مزایا و ساختار

یک طرح توجیهی طرحی کلی از مهم‌ترین مسائل مربوط به یک ایده کسب و کار است و هدف آن شناسایی عواملی است که مانع موفقیت شما در بازار کار می‌شود. به عبارت دیگر، طرح توجیهی تعیین می‌کند آیا یک ایده کسب و کار ایده ای معقول است یا نه. طرح توجیهی تمامی اطلاعات ضروری برای طرح کسب و کار را در اختیار مخاطب قرار می‌دهد. هدف از اجرای هر طرح توجیهی کسب سود و منفعت است از اینرو به منظور دست‌یابی به معیار و شاخص مناسب جهت تعیین سوددهی و یا عدم سوددهی طرح‌ها، مجموعه‎ای از شاخص‌های مالی و اقتصادی در طی سال‎ها‎ی قبل توسط کارشناسان و اقتصاددانان بزرگ تعریف و استفاده شده است، بهره گرفته میشود. هدف از آنالیز مالی، کسب شاخص‌های مالی و اقتصادی به منظور تصمیم‌گیری صحیح‎ می‎‎باشد. در تجزیه و تحلیل مالی، استفاده از هزینه‌های سرمایه‌گذاری، هزینه‌های تولید، درآمد سالیانه پیش‌بینی شده برای طرح و سایر مبانی و مفروضات مورد نیاز برای انجام محاسبات، صورت حساب سود (زیان)، صورت گردش وجوه نقد، ترازنامه پیش‌بینی شده، تهیه و تنظیم‎ می‎‎شود.

بخش های مختلف طرح توجیهی را می توان به سه دسته تقسیم کرد:

• تجزیه و تحلیل مالی که برای مطالعه و تحلیل ابعاد مختلف مسائل مالی و سودآوری طرح توجیهی صورت می‌گیرد.
• مطالعه جامع بازار که در آن ابعاد مختلف بازار هدف برای عرضه محصول نهایی مورد بررسی قرار می‌گیرد. این ابعاد مسائلی مثل کمبودها، بازار هدف، عرضه، تقاضا و باقی موارد را در بر می‌گیرند.
• توجیه‌پذیری فنی که به منظور بررسی ابعاد فنی طرح توجیهی مثل فناوری، ظرفیت، محل اجرا، ماشین آلات و تجهیزات تولید و ساختار اجرائی طرح انجام می‌شود.

در روند نگارش طرح‌های توجیهی باید بخش‌های مختلفی را مد نظر قرار داد. در ادامه به این بخش‌های مهم پرداخته می‌شود.

خلاصه اجرایی

خلاصه اجرایی باید در ابتدای طرح قرار گیرد. در 2 تا 3 صفحه، نکات اصلی طرح توجیهی برای مرور سریع مدیران جمع بندی می‌شوند. خلاصه اجرایی مروری از طرح توجیهی فراهم کرده و تصویری کلی از تمامی بخش‌های طرح ارائه می‌دهد. بعضی از افراد تصمیم گیرنده ترجیح می دهند تا تنها همین بخش را مطالعه کنند و اصلاً توجهی به دیگر بخش‌ها ندارند. بنابراین، خلاصه اجرایی باید دقیق باشد و یافته‌های اصلی طرح را با جزئیاتی مناسب عرضه کند.

مقدمه

هدف این بخش از طرح توجیهی دو وجهی است:

• پاسخ به این سوال که «چرا باید به این جایگزین ها توجه کنیم؟ آیا اهمیت دارند؟»
•  صحبت در مورد دیگر گزینه‌هایی که مورد آنالیز قرار گرفته‌اند و همچنین نحوه بررسی و تحلیل آنها.

معمولاً بخش مقدمه در طرح توجیهی به طور خلاصه بعضی از نتیجه گیری‌های مهم و محتمل‌ترین گزینه‌ها برای تغییر را برای خواننده افشا می‌سازد. دیگر عناصر یک طرح توجیهی، مثل معیارها، روش تحقیق و همچنین پیشینه، نیز ممکن است در این بخش از طرح توجیهی قرار گیرند.

معیارها/ محدودیت‌ها

در روند ساختاربندی بخش‌های مختلف طرح توجیهی باید مسائل مختلفی را مد نظر قرار داد. اول از همه باید از خودتان بپرسید که آیا طرح توجیهی و تغییری که مد نظر شماست باعث ایجاد تفاوتی بزرگ در ساختار شرکت خواهد شد یا نه. تغییر نباید به گونه‌ای باشد که باعث کند شدن سرعت فعالیت‌های شرکت شود. پیش بینی این امر بسیار اهمیت دارد چون گاهی اوقات بهبود در یک محل کار همیشه به بهبود در نحوه کار تمامی سازمان منتهی نخواهد شد.

اگرچه ممکن است برنامه و مسیر فعالیت شما بر روی کاغذ موثر و کارآمد به نظر برسد، ولی ممکن است در عمل این طور نباشد. شما باید تمامی جوانب را در حین نگارش طرح توجیهی مد نظر قرار دهید. گاهی اوقات باید میزان تغییراتی که از طریق طرح توجیهی اعمال می‌شود را حتماً در نظر بگیرید. طرح شما باید شدیداً مقرون به صرفه و سودمند باشد.

هزینه پیاده سازی طرح شاید بزرگترین عامل در هر تصمیم گیری تجاری باشد. در هر کسب و کاری، مزایا باید بیشتر از هزینه‌ها باشد. در روند شکل گیری معیارها برای طرح توجیهی، باید هزینه‌ها را به دقت مد نظر قرار دهید. همچنین در روند تعیین هزینه‌ها باید آینده شرکت به دقت مورد توجه قرار گیرد. شاید در سال اول طرح شما از لحاظ اقتصادی توجیهی نداشته باشد ولی در سال های بعد به سوددهی فراوانی برسد.

جنبه دیگری که باید در نگارش طرح توجیهی مد نظر قرار دهید، پرسنل سازمانی است. گاهی اوقات یک تغییر باید چیزی فرای کارایی را به تصویر بکشد. باید مصرف کننده‌ها و افرادی که تغییر بر آنها تأثیر خواهد گذاشت را در نظر بگیرید. گاهی اوقات مطرح ساختن روند کاری اشتباه باعث نابودی آینده شرکت می‌شود چون مشتریان از طرح ارائه شده رضایت چندانی ندارند. واکنش کارمندان به پیاده سازی طرح نیز اهمیت دارد چون در صورت پس زدن طرح و عدم همکاری، طرح خیلی زود با شکست روبرو می‌شود. بعضی از شرکت‌ها این مسئله را به سادگی نادیده می‌گیرند و با وجود در اختیار داشتن یک طرح توجیهی قدرتمند و جامع، به نتیجه دلخواه نمیرسند. رضایت کارمندان و مشتریان فاکتوری مهم و اساسی در روند پیاده سازی طرح توجیهی خواهد بود.

روش کار

این بخش از طرح توجیهی از اهمیت و وسیعت چشمگیری برخوردار است. این بخش به خواننده نشان می‌دهد که طرح به چه چیزی رسیده و به کجا خواهد رفت. با ارائه اطلاعات در مورد اینکه چطور به داده ها و آمارهای نهایی رسیده اید، به راحتی می توانید خواننده را متقاعد سازید که طرح توجیهی شما کاملاً عملی است. شما نشان می‌دهید که نتایج ارائه شده قابل اعتماد بوده و اهمیت زیادی دارند. با کمک روش های قدرتمند برای رسیدن به نتایج خواننده ها به حسی از اعتماد دست می‌یابند.

برای رسیدن به این نتایج می‌توان از منابع مختلفی استفاده نمود، برای نمونه گزارشات و مجلات علمی، تحقیقات کتابخانه‌ای، تماس‌های تلفنی، مصاحبه‌های حضوری، برگزاری جلسه با افراد آگاه به موضوع، مطالعات میدانی، تست‌های آزمایشگاهی. طول و تراکم محتوای طرح توجیهی در هر موردی تفاوت دارد. شما باید مخاطب و هدف طرح توجیهی را مد نظر قرار دهید. هدف اصلی ارائه اطلاعات به مخاطب هدف و رسیدن به دقیق‌ترین نتیجه ممکن است. بنابراین باید مطمئن شوید که محتوای طرح مورد علاقه خواننده هاست و رضایت آنها را جلب می‌کند. لذا انجام این کار باعث می‌شود تا روش تحقیق به اندازه کافی مطلوب باشد.

در صورت استفاده از چندین روش تحقیق در طرح توجیهی باید تمامی آنها را به طور دقیق در پاراگراف‌های مجزا توضیح دهید. هر کدام از روش‌ها باید در ابتدای پاراگراف مطرح شوند و نتایج و تاثیرات آنها بر نتایج نهایی طرح توجیهی بیان شود. در بعضی موارد، به دلیل شباهت بین روش‌های مختلف، نویسنده طرح ترجیح می دهد تا آنها را به صورت کلی و خلاصه شده به نمایش بگذارد. این کار باعث می شود تا از اتلاف وقت جلوگیری شود و مخاطب راحت‌تر متوجه اصل موضوع شود.

فهرست کنترل نهایی

زمانی که نگارش طرح توجیهی پایان یافت، برای اطمینان از اشاره به تمامی موضوعات مورد نظر، باید کنترل نهایی را انجام داد.

مقدمه

• آیا مقدمه به خواننده ها نشان می دهد که چرا این طرح را انجام دادید؟
• آیا فعالیت اصلی یا مسائل جایگزین را مشخص کرده است؟
• آیا خواننده را متقاعد می سازد که این طرح یک سند معتبر و کاربردی است؟

معیارها

• آیا این بخش استانداردهای ارزیابی فعالیت یا جایگزین ها را مشخص ساخته است؟

روش

• آیا حقایق و ایده‌های ارائه شده در طرح را توضیح می دهد؟
• آیا خواننده‌ها را متقاعد می سازد که این روش به نتایج قابل اعتباری منتهی می شود؟

مرور جایگزین ها

• آیا توضیحی کلی در مورد هر جایگزین ارائه می نماید؟

ارزیابی

• آیا فعالیت اصلی یا جایگزین‌ها را برمبنای معیارها ارزیابی می‌کند؟
• آیا حقایق و شواهد پشتیبان هر بخش ارزیابی را ارائه می نماید؟

نتیجه گیری

• آیا اهمیت حقایق را از دیدگاه مخاطبان طرح توضیح می دهد؟
• آیا نتیجه را ساده و واضح به نمایش می گذارد؟

میخای سری تو سرای اپلیکیشن داشته باشی؟ ما بهت میگیم چجوری.....

بیش از 2.6 میلیون اپلیکیشن در فروشگاه گوگل پلی و بیش از 2 میلیون اپلیکیشن در فروشگاه اپلیکیشن اپل وجود دارد. این حجم از اپلیکیشن‌ها توسط 3 میلیارد کاربر گوشی‌های هوشمند در سرتاسر جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مقدار سالیانه بیشتر و بیشتر می شود. این اعداد واقعاً عظیم و گیج کننده هستند، به ویژه اگر در حوزه طراحی اپلیکیشن فعالیت دارید و به دنبال این هستید تا اپلیکیشن خود را به همه معرفی کنید.

چطور می‌خواهید در مبارزه‌ای پر از رقبای قلدر و حرفه‌ای دوام بیاورید؟ و مهمتر اینکه چطور می‌خواهید اپلیکیشن خودتان را در بالاترین رتبه‌های جستجو قرار دهید؟ کلید این مشکل در استفاده از استراتژی‌ بهینه‌سازی اپلیکیشن (App Store Optimization) قرار دارد. این استراتژی روشی برای تضمین این مسئله است که اپلیکیشن شما معیارهای قرارگیری در رتبه بندی اپ استور را در اختیار دارد.

در ادامه فهرستی از نکات مربوط به این روش بهینه‌سازی ارائه شده که بسیاری از آنها ریشه در استراتژی‌های محبوب و مورد علاقه بازاریاب ها در حوزه سئو دارند.

1. شناخت مشتریان و رقابت موجود

چقدر با مشتریان و رقابتی که در آن قرار دارید آشنا هستید؟ یک استراتژی دقیق و سازمان یافته برای بهینه سازی اپلیکیشن حول محور شناخت از نحوه استفاده از اپلیکیشن توسط مشتریان و همچنین دیدی عمیق از چشم انداز رقابت می چرخد. برای شروع سوالات زیر را از خودتان بپرسید:

• مشتریان من به طور طبیعی از چه زبانی استفاده می‌کنند؟
• آنها چطور اپلیکیشن من را توصیف می‌کنند؟
• دلایل اصلی آنها برای دانلود و استفاده از اپلیکیشن من چیست؟
• مزیت رقابتی من چیست؟
• رقبای من چه کلمات کلیدی را هدف قرار می دهند؟
• چطور می‌توانم با این اپلیکیشن‌ها با کلمات کلیدی مشابه رقابت کنم؟
• چه نوع کلمات کلیدی را باید به کار ببرم؟

استراتژی بهینه سازی اپلیکیشن با قرار دادن شما به جای مشتری کارش را آغاز می‌کند. هدف شما بهبود جستجوها در اپ استور و هدف قرار دادن کلمات کلیدی با بالاترین ترافیک است. بهترین راه برای شناسایی این کلمات کلیدی ایده آل، تحقیق بر روی مصرف کننده است؛ یعنی پی بردن به سوالاتی که باعث شده تا مشتریان به اپلیکیشن شما روی بیاورند.

همچنین باید رقابتی که در آن قرار دارید را مورد بررسی قرار دهید تا اینکه کلمات کلیدی مورد نظر اپلیکیشن‌های مشابه را شناسایی کنید. سپس می‌توانید تعیین کنید که آیا هدف قرار دادن این کلمات کلیدی یا مجموعه ای مجزا و منحصر به فرد از کلمات کلیدی برای شما کارایی دارد یا خیر.

2. انتخاب نام درست برای اپلیکیشن

رسیدن به یک اسم منحصر به فرد برای اپلیکیشن اصلاً ربطی به برند سازی ندارد. برای دستیابی به بهترین نتایج با کمک بهینه‌سازی اپلیکیشن، کلمات کلیدی مناسب را در عنوان خود قرار دهید. در حقیقت، مطالعات نشان می دهد که در میان 25 اپلیکیشن برتر در اپ استور، وجود کلمات کلیدی در در عنوانشان باعث شده تا به طور میانگین 10.3 درصد بالاتر از رقبایشان قرار گیرند.

عناوین در اپ استور می توانند تا 255 کاراکتر باشند در نتیجه می توان از چندین کلمه کلیدی بهره برد. هرچند، این مسئله را نباید به عنوان فرصتی برای گنجاندن هر کلمه‌ای در عنوان در نظر گرفت. نام اپلیکیشن اولین تأثیر را بر روی مشتری احتمالی اپلیکیشن وارد می‌سازد. برای اطمینان از اینکه اپلیکیشن شما به خوبی شناسایی می شود، نام واقعی‌اش را کوتاه و دلنشین انتخاب کنید. سپس می‌توانید از کلمات کلیدی بیشتری برای توصیف آن بهره ببرید. همچنین استفاده از کاراکترهای محبوب URL در عنوان اهمیت دارد، به ویژه در اپ استور. کاراکترها و نمادهای خاص باعث انحراف استراتژی بهینه سازی اپلیکیشن شده و دردسرهای زیادی برای استفاده از آن به وجود می‌آید.

3. خلق توصیفی جذاب

توصیف اپلیکیشن شما باید مشتری را هدف قرار دهد و نه شاخص موتور جستجو را. این توصیف باید مشتریان احتمالی را به سمت اپلیکیشن شما جذب نماید. پس از متقاعد کردن اپ استور در مورد قابلیت اپلیکیشنی که طراحی کرده‌اید، باید مشتریان را راضی کنید تا به سراغ اپلیکیشن شما بیایند. بهتر است بخش عمده انرژی خود را بر روی سه خط اول توصیفات متمرکز کنید. با این ترفند، کار مشتریان برای تشخیص بهترین اپلیکیشن در میان انبوهی از اپلیکیشن های نوظهور ساده می‌شود. توصیف اپلیکیشن شما و همچنین باقیمانده صفحه محصول باید به عنوان سندی زنده عمل کنند. با تغییر اپلیکیشن، این توصیف نیز باید به روز رسانی شود.

4. انتخاب یک آیکون منحصر به فرد

با توجه به اینکه مشتریان انبوهی از اپلیکیشن‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهند، آیکون تصویری شما اولین تأثیری است که بر مشتری خواهد گذاشت. باید توجه زیادی را به طراحی آن معطوف کنید. در زمان طراحی باید توجه کنید که اپ استورها راهبردی متفاوت برای آیکون ها به کار می برند. اپ استورها از استانداردهای از پیش تعیین شده برای اندازه، آرایش هندسی و طرح رنگی آیکون‌ها استفاده می‌کنند. برای آیکون‌های iOS مهمترین مسئله اندازه آنهاست که باید حداقل 1024 x 1024 پیکسل باشد. در زمان طراحی آیکون اندروید، باید به آیکونی 512 x 512 پیکسلی توجه داشته باشید. بنابراین اندازه آیکون نقشی مهم در جلب توجه مشتریان دارد. آیکون باید توانایی انتقال بیشترین اطلاعات در کمترین زمان ممکن را داشته باشند. بنابراین نباید کلمات یا لوگوهایی غیر ضروری را با آیکون ادغام کنید. بیشترین گرایش برای طراحی آیکون به سمت رنگ‌های روشن، شکل‌های منحصر به فرد و تصاویر ساده است. تعداد کمی از آیکون ها از کلمات بهره می برند و بعضی نیز از حاشیه‌های برجسته استفاده می‌کنند.

5. استفاده از اسکرین شات و ویدئو

مشابه با آیکون‌ها، اسکرین شات ها در بخش توصیف اپلیکیشن تأثیری مستقیم بر رتبه بندی جستجو ندارند ولی دانلود را افزایش می دهند. تصاویر بیشترین تأثیرگذاری را به دنبال دارند و باعث می شوند تا مشتریان احتمالی از اپلیکیشن شما بهره بیشتری ببرند. با وجود این که می‌توانید تا 5 اسکرین شات را برای اپلیکیشن iOS و تا هشت اسکرین شات را برای اپلیکیشن اندروید آپلود کنید، ولی تنها 2 تا 3 اسکرین شات در گالری هر آیکون نمایش داده می‌شود. لذا باید مطمئن شوید که این اسکرین شات‌ها بیشترین منفعت را برای مشتریان دارند و به اندازه ای قدرتمند هستند که خواننده را برای مرور اسکرین شات‌های دیگر ترغیب می کنند.

اگرچه اپ استورها تصاویری را ترجیح می‌دهند که نشان‌دهنده تجربه مشتری از اپلیکیشن باشد، ولی می‌توانید هر گرافیکی را وارد اسکرین شات کنید، از جمله محتوا یا هنر گرافیکی. معمولاً طراحان اسکرین شات را با طرح گرافیکی ادغام می‌کنند تا اینکه عناصر و ویژگی‌های کلیدی اپلیکیشن را به نمایش بگذارند. فارغ از هر راهبردی که دارید، اسکرین شات باید محوری‌ترین ویژگی ها، به روزرسانی ها و صفحات موجود در اپلیکیشن را به نمایش بگذارد.

6. محلی سازی اپلیکیشن

وقتی بحث در مورد بازاریابی جهانی می شود، یک راهبرد جامع به هیچ وجه جواب نخواهد داد. امروزه تنها 31 درصد از درآمد اپلیکیشن توسط مصرف کنندگان آمریکای شمالی تولید می‌شود. از میان مشتریان غیر انگلیسی زبان، 72 درصد ترجیح می دهند تا از زبان مادری خود برای خرید استفاده کنند، حتی اگر زبان انگلیسی را مثل زبان مادری صحبت کنند. این دو آمار بیانگر فرصت ارزشمندیست که پیش روی طراحان اپلیکیشن قرار دارد. طراحان باید اولویت های منحصر به فردی را برای جلب رضایت مشتریان در اپلیکیشن خود وارد سازند. به عبارت دیگر، باید زبان اپلیکیشن با خواسته‌ها و نیازهای هر مشتری هدف تطابق داده شود. حتی به این طریق می توانید در طراحی بخش‌های مختلف یک اپلیکیشن صرفه جویی قابل توجهی را داشته باشید.

7. افزایش ترافیک با تبلیغات بیرونی

هر چقدر میزان ترافیک به سمت اپلیکیشن شما بیشتر باشد، اپلیکیشن در جایگاه بالاتری در نتایج جستجو قرار خواهد گرفت. برای هدایت این ترافیک، اپلیکیشن خود را به حالت آنلاین در رسانه‌های اجتماعی به نمایش بگذارید و محتوایی مناسب را ارائه کنید. همچنین باید در تبلیغات آنلاین نیز هزینه کنید. برای بسیاری از طراحان اپلیکیشن، شاخص بندی اپلیکیشن موثرترین استراتژی برای پیشبرد ترافیک محسوب می‌شود. از طریق شاخص بندی، طراحان میزان جستجوی محتوای اپلیکیشن را ارتقاء می‌دهند. به این طریق مشتریان به راحتی جذب اپلیکیشن شما می‌شوند و میزان کلیک بر روی آیکون اپلیکیشن شما افزایش می‌یابد. شاخص‌بندی اپلیکیشن به شما امکان هدایت دانلودها و جابه‌جایی ترافیک اپلیکیشن را می‌دهد. امروزه 40 درصد از جستجوها در بازار اپلیکیشن با تکیه بر نتایج شاخص بندی شده صورت می گیرد.

8. به روزرسانی همیشگی

مشتریان موبایل به دنبال اپلیکیشن‌هایی هستند که به طور مرتب بهبود می‌یابند و مطابق با بازخورد مشتریان به روزرسانی می‌شوند. اپلیکیشن‌هایی که مرتباً به روزرسانی می‌شوند، از ارزش بالایی برخوردار بوده و برای مشتریان اهمیت زیادی دارند. در نتیجه به روزرسانی‌های اپلیکیشن مطابق با مرور بهتر مشتریان خواهد بود. مسلماً به روزرسانی تنها نیمی از مسیر مبارزه است. مرحله بعدی تشویق مشتریان برای دانلود بخش به روز رسانی شده است. برای این منظور باید به مشتریان در مورد به روزرسانی اطلاع دهید. بخش عمده ای از مرورها و بازخوردها در صفحه اصلی اپلیکیشن باید به تغییرات جدید اختصاص یابد تا اینکه تمامی مشتریان متوجه ویژگی‌های جدید شوند. به این طریق میزان بازخوردها افزایش یافته و حاصل این کار بالا رفتن میزان کلیک در جستجو خواهد بود.

چرا باید بیانیه ماموریت بنویسیم؟

یکی از نکته های مهمی که در نوشتن بیانیه ماموریت مهم است، این است که آیا حقیقتا باید یک بیانیه ماموریت بنویسیم یا خیر! اصلا آیا نوشتن یک بیانیه ماموریت لازم است یا لازم نیست؟

پاسخ این سوال این است که: "بستگی دارد!" بله! درست است! در صورتی که یک بیانیه ماموریت خوب بنویسید؛ نوشتن آن بهتر از ننوشتن آن است اما در صورتی که یک بیانیه ماموریتی بنویسید که کیفیت مناسبی نداشته باشد (بیانیه ماموریتی بنویسید که ننوشتن آن از نوشتن آن بهتر باشد!!!) همان بهتر که اصلا کلا بی خیال نوشتن آن شوید و کار را کنار بگذارید. اصلا نیازی نیست که حتما یک بیانیه ماموریت داشته باشید! وقتی که یک سازمانی داشته باشید که کار خاصی انجام می دهد و می خواهد برای خودش ماموریت خاصی داشته باشد؛ در صورتی که این توانایی را نداشته باشد که به خوبی ماموریتش را انتقال دهد؛ بهتر است که اصلا برای خودش بیانیه ماموریت نداشته باشد.

بیانیه ماموریتی که شما می نویسید، باید مفید و مختصر باشد و حتما شامل چهار بخش عمده باشد:

• بخش اول: بخش معرفی شرکت مورد نظر (نام بردن)
• بخش دوم: بخش مشخص کردن افرادی که می خواهند به عنوان مشتریان این شرکت قلمداد شوند
• بخش سوم: بخش مشخص کردن خدمات و اطلاعاتی که در این شرکت داده می شود
• بخش پایانی (بخش چهارم): بخش سودمندی: بخشی که مشخص می کند که بیانیه ماموریت چه سودی برای مشتریان و به طور کلی برای همه افراد جامعه دارد

به عنوان مثال، در شکل زیر، یک نمونه از بیانیه ماموریت آورده شده است که دارای تمام بخش های بالا می باشد:

شرکت اوربیت بلاگ (بخش اول: نام شرکت در این جا آورده شده است) شرکتی است که برای بازاریابان دیجیتالی (بخش دوم: بخشی است که در آن مشتریان مشخص شده اند) می توانند در آن توصیه های مربوط به متخصصان درباره طراحی وب سایت و بازاریابی محتوایی (بخش سوم، بخشی است که در آن اطلاعات مربوطه مشخص شده است) را پیدا کنند. هدف ما این است که مشتریان بتوانند از وب سایت نتیجه های بهتری بگیرند. (بخش چهارم، بخشی است که در آن مشخص شده است که کار شرکت چه سودی برای مشتریان مورد نظر دارد)

در صورتی که سعی کنید بیانیه ماموریتتان را به این شکل بنویسید؛ می توانید انتظار داشته باشید که کارتان به درستی پیش برود. در غیر این صورت، با مشکل مواجه خواهید شد.

نوشتن بیانیه ماموریت چه تاثیراتی بر روی میزان موفقیت یک شرکت و سازمان دارد؟

ممکن است از خودتان بپرسید که یک تکه کاغذ چه تاثیری بر روی موفقیت شرکت دارد؟ مگر این کاغذ چه چیز ارزشمندی دارد که منجر به موفقیت یک شرکت بزرگ می شود؟ باید گفت که نوشتن یک تکه کاغذ تاثیرات شگرفت و شگفت انگیزی را می تواند بر روی میزان موفقیت شما در کارتان داشته باشد. بر اساس تحقیقاتی که در سال 2015 درباره میزان موفقیت شرکت ها و ارتباطی که این میزان موفقیت با داشتن و یا نداشتن بیانیه ماموریت این شرکت ها دارد انجام گرفت؛ معلوم شد که شرکت هایی که برای خودشان بیانیه ماموریت باکیفیتی دارند؛ نسبت به شرکت هایی که برای خودشان بیانیه ماموریت ندارند؛ احتمال موفقیت بسیار بیشتری را دارند. همچنین بر اساس نظرسنجی ها، چنین شرکت هایی حتی خودشان هم نسبت به خودشان احساس موفقیت بهتر و بیشتری می کنند!

در نمودار زیر، میزان موفقیت شرکت هایی که برای خودشان بیانیه ماموریت خوب دارند مورد بررسی قرار گرفته است.

ستون اول (بالا): شرکت هایی که دارای بیانیه ماموریت مکتوب می باشند

ستون دوم: (ستون وسط) شرکت هایی که برای خودشان بیانیه ماموریت مکتوبی ندارند

ستون آخر (ستون پایین) شرکت هایی که برای خودشان اصلا بیانیه ماموریت ندارند

رنگ آبی در شکل مشخص کننده کمترین میزان عملکرد در بازاریابی می باشد

رنگ سبز در شکل مشخص کننده بیشترین میزان موفقیت در بازاریابی می باشد

علاوه بر این تحقیقات، تحقیقات دیگری نیز در این زمینه انجام گرفته است که ثابت کرده است که برندهایی که بیانیه ماموریت مکتوب برای خودشان دارند، نسبت به شرکت هایی که برای خودشان بیانیه ماموریت مکتوبی ندارند؛ احتمال سه برابر بیشتر وجود داشت که بگویند در بازاریابی عملکرد مناسبی دارند.

سه بخش اساسی که یک بیانیه ماموریت استاندارد باید داشته باشد

بیانیه ماموریت، اولین پله ای است که شما به سمت رسیدن به اهدافتان در یک شرکت برمی دارید. در حقیقت وقتی که یک بیانیه ماموریت مناسب می نویسید؛ مشخص می کنید که کارتان چیست و می خواهید چه خدماتی را ارایه دهید (و یا چه محصولاتی را تولید کنید) و این خدمات (و محصولات) شرکت شما به چه دردی می خورند و چه فایده ای دارند؟

بیانیه ماموریت شما، در حقیقت بیانیه ای است که شما از ماموریت (هدف) خودتان از تشکیل دادن یک شرکت و تجارت داشته اید. شما در این بیانیه مشخص می کنید که هدفتان چه بوده است والبته این کار را باید به یک شکل بسیار ساده ای انجام دهید. به عبارت دیگر، بیانیه ماموریت شما بسیار ساده است و هر فردی باید به راحتی با خواندن آن تعریفی از شرکت شما داشته باشد و یک تصویری از شرکت و تجارتتان در ذهنش نقش ببندد. به عنوان مثال، بیانیه ماموریت شما می تواند شکلی مانند شکل زیر داشته باشد:

"شرکت ما جایی است که مشتریانی که.......... هستند می توانند محتوایی را که ......... است پیدا کنند و این کار به آنها این گونه سود می رساند که......."

وظیفه شما این است که از قبل به این موضوع فکر کنید و سپس برای خودتان محتوایی را که نیاز دارید تهیه نمایید. فراموش نکنید که به جای "شرکت ما" می توانید هرکدام از چیزهایی را بنویسید که با شرکتتان در ارتباط می باشد و همسو با آن کار می کند. به عنوان مثال این چیزها می تواند شامل موارد زیر باشد:

-  وب سایت ما، وبلاگ ما و یا منابع ما....

- محتوای ایمیلی ما

-  اکانت های شبکه های اجتماعی ما

- رویدادهایی که در شرکت ما برگزار می شوند، ویدیوهای مربوط به شرکت ما، پادکست های ما و یا هر نوع دیگری از محتوا

اکنون بیاید در جمله ای که در بالا تعریف کردیم؛ درباره بخش های جاخالی بیشتر صحبت کنیم و این بخش ها را بازتر نماییم. در ابتدا با بخش مربوط به "مشتریانی که...." شروع می کنیم. بنابراین درباره مشتریان صحبت می کنیم:

بخش اول: بخش مربوط به مشتریان

هنگامی که می خواهید برای شرکتتان بازاریابی کنید؛ نکته ای که باید درنظر بگیرید این است که بهتر است که تنها آن دسته از بازاریابان را درنظر بگیرید که احتمال زیادی دارد که مشتری شما شوند. در صورتی که بازاریابانی را درنظر بگیرید که احتمال این که مشتری شما شوند کم است؛ نمی توانید کارتان را با موفقیت انجام دهید. اما این موضوع، زمانی که می خواهید برای شرکتتان یک بیانیه ماموریت بنویسید؛ صدق نمی کند. وقتی که می خواهید برای خودتان یک بیانیه ماموریت بنویسید؛ بهتر است که طیف وسیعی از مشتریان را مورد خطاب قرار دهید. به بیان شفاف تر، به هنگام نوشتن بیانیه ماموریت، طیف مخاطبینی که باید برای آنها بیانیه ماموریت بنویسید؛ باید خیلی وسیع تر از زمانی باشد که می خواهید بازاریابی کنید. چون به هنگام بازاریابی امید دارید که افرادی که می خواهید برای آنها بازاریابی کنید؛ از شما خرید کنند. بنابراین وقتی که بازاریابی می کنید بهتر است بر روی آن دسته از مشتریانی سرمایه گذاری کنید که احتمال این که محصولات (و یا خدمات) شما را بخرند زیادتر از افراد دیگر باشد. اما در صورتی که بخواهید برای شرکتتان بیانیه ماموریت بنویسید؛ چنین وضعیتی وجود نخواهد داشت. در حقیقت در این شرایط شما می خواهید به تمام افرادی که به نوعی با شرکت شما مرتبط هستند ثابت کنید که می خواهید با آنها ارتباط داشته باشید. در صورتی که در بازاریابی این گونه نیست. به عبارت دیگر در بازاریابی محتوایی شما با دو نوع از مشتریان روبرو هستید:

• دسته اول مشتریان بالقوه یا Potentila Customers هستند که شما امیدوارید تا به آنها محصولات  و یا خدماتتان را بفروشید.
• دسته دوم مشتریانی هستند که هرچقدر هم که برای آنها بازاریابی کنید؛ احتمال این که مشتری شوند خیلی کم می باشد.

زمانی که می خواهید برای شرکتتان یک بیانیه ماموریت بنویسید؛ باید بدانید که این دسته دوم (که نسبت به دسته اول بسیار گسترده تر هم می باشند) می توانند برای شما سودمند باشند. به این دلیل که زمانی که بیانیه ماموریت می نویسید؛ و هدفتان صرفا بازاریابی محض نمی باشد، این افراد می توانند افرادی باشند که در صورتی که شرکت شما را شناختند؛ آن را به همکاران، دوستان، آشنایان و خانواده و خویشاوندان خود معرفی کنند. بنابراین شما این فرصت را خواهید داشت تا از طریق این کانال، به یک دسته دیگری از مخاطبین برسید که به آن اصطلاحا "مخاطبین ثانویه" گفته می شود. بنابراین در این جا بهتر است که نه تنها برای مشتریان بالقوه، بلکه برای تمام مشتریان بازاریابی کنید.

بخش دوم: مربوط به آن چه که تولید می کنید

بخش دیگرمرتبط با آن چه است که تولید می کنید. این بخش اهمیت ویژه ای دارد به این دلیل که کلید کار شما می باشد. در حقیقت بخش آن چه که تولید می کنید؛ بخشی است که مربوط به تمام دستاوردهایی است که شرکتتان دارد و باید تولید کنید. تمام کارهایی که در شرکت انجام می دهید به نوعی به شکل مستقیم و غیرمستقیم مربوط به این بخش می باشند. در این بخش شما باید حتما تمام کارهایی را که برای مشتریان انجام می دهید و همچنین تمام خدماتی را که ارایه می دهید مطرح کنید. یکی از اشتباهاتی که بسیاری از شرکت ها در نوشتن بیانیه ماموریت مرتکب می شوند؛ اشتباه در نوشتن این بخش است. شما در این بخش نباید زیاد از حد از خودتان تعریف کنید. نباید آن چه را که نیستید ادعا کنید و باید حقیقت را دقیقا همان طور که هستید برای آنها بیان کنید. شما در این بخش باید کاملا صادق و راستگو باشید و بدانید که داشتن صداقت یکی از مهم ترین نکته هایی اشت که باید به آن توجه داشته باشید. در صورتی که یک شرکت کوچک هستید که فرآورده هایی بسیار پیش پا افتاده تولید می کنید؛ نباید بترسید و آن گونه که نیستید خودتان را نشان دهید. به این دلیل که طولی نمی کشد که همه افراد خواهند فهمید که کارتان چیست و سطح کیفیت کارتان به چه اندازه است. طولی نمی کشد که حقیقت بر همگان آشکار می شود بنابراین سعی کنید که در این رابطه دروغ نگویید.

بخش سوم: بخش سودمندی

این بخش هم می تواند به عنوان یک بخش تکمیلی در نوشتن بیانیه ماموریت شما تاثیرگذار باشد. محتوایی که در این بخش می نویسید، باید کاربردی باشد؛ حداقل باید به گونه ای سرگرم کننده باشد که مخاطبین و افرادی که این بیانیه را می خوانند بتوانند به خوبی با آن رابطه برقرار کنند. هدف شما از نوشتن این بخش از بیانیه ماموریت این است که به مشتریان و مخاطبین و افرادی که این بیانیه را می خوانند بگویید که چه سودی از کارهای شما می کنند. شما باید به آنها بگویید که کارهایی که می کنید برای آنها چه سودی دارد و چه دردی را از جامعه درمان می کند. محتوای این بخش باید به گونه ای باشد که آنها بعد از خواندن آن بتوانند درک کنند که با خرید کردن از شرکت شما و تبدیل شدن به مشتری شما، چه سودی خواهند برد. بنابراین در نوشتن این بخش سعی کنید دقت لازم را داشته باشید و این بخش را با دقت بسیار زیاد بنویسید.

بیانیه ماموریت چیست؟

در این پست قصد داریم تا تعریفی از بیانیه ماموریت در یک شرکت برای شما ارایه کنیم. بیانیه ماموریت، یک ابزار کاربردی برای تجارت ها می باشد. در حقیقت بیانیه ماموریت، "چرایی" استراتژی تجارت مورد نظر می باشد.

بیانیه ماموریت، اهدافی را که یک شرکت دارد، به سه روش عمده زیر تعریف می کند

• اول: تعریف می کند که شرکت برای مشتریانش چکار می کند؟
• دوم: تعریف می کند که شرکت برای کارکنانش چکار می کند؟
• سوم: تعریف می کند که شرکت برای صاحبانش چکار می کند؟

• چهارم: شرکت برای جامعه اش چکار می کند؟
• پنجم: شرکت برای کل دنیا چکار می کند؟

موضوع بیانیه ماموریت موضوع خیلی مهمی می باشد. این که شما اولین بیانیه ماموریت را برای شرکت خودتان ایجاد کنید؛ در حقیقت می تواند شانس شما برای تعریف کردن اهدافی باشد که شرکتتان دارد. شما همچنین با داشتن یک بیانیه ماموریت خوب، می توانید فرهنگ سازمانی شرکتتان را به همگان نشان دهید؛ اخلاق سازمانی خودتان را به آنها نشان دهید. همچنین داشتن یک بیانیه ماموریت مناسب، برای خود شما هم خیلی خوب است. به این دلیل که در بسیاری از موارد ممکن است روزمرگی زندگی باعث شود که شما از یادتان برود که اصلا هدفتان از تشکیل دادن این شرکت چه بوده است و به همین خاطر هم داشتن یک بیانیه شرکت مناسب می تواند به شما کمک کند تا برخی اوقات دوباره برگردید و نگاهی نو به داستان بوجود آمدن شرکتتان بیندازید و درک کنید که برای چه این کار را انجام داده اید و دوباره در مسیر درست قرار بگیرید.

اما یادتان باشد که بیانیه ماموریت می تواند باکیفیت و بی کیفیت باشد. ممکن است شما فکر کنید که حتما لازم است که یک بیانیه ماموریت داشته باشید. اما این گونه نیست. در حقیقت در صورتی که فکر کنید که صرفا داشتن یک بیزنس پلن (طرح تجاری) می تواند دلیلی برای این شود که شما برای خودتان یک بیانیه ماموریت داشته باشید؛ در اشتباه می باشید. به شما توصیه می شود که اگر می خواهید بیانیه ماموریت بی کیفیتی بنویسید؛ "وقت خودتان را برای نوشتن یک بیانیه ماموریت بی کفیت تلف نکنید".  بنابراین اگر می خواهید واقعا برای خودتان یک بیانیه ماموریت داشته باشید؛ بهتر است که یا یک بیانیه ماموریت باکیفیتی برای خودتان ایجاد کنید و یا این که اصلا کلا بی خیال آن شوید و وقتتان را برای این کار تلف نکنید! تعداد زیادی از بیانیه ماموریت ها هستند که کاملا به درد نخور و بی معنی می باشند و اصلا فایده ای ندارند و تنها دلیلی که آنها را می نویسند این است که برخی از متخصصان به آنها می گویند که باید آن را بنویسی!

اولین ویژگی که یک بیانیه ماموریت خوب باید داشته باشد این است که نباید در آن از کلمات گنگ استفاده شده باشد و این بیانیه باید به شیوه ای واضح حرفش را بزند. در صورتی که شما از قبل در شرکتتان یک بیانیه ماموریت دارید؛ سعی کنید آن را این گونه مورد آزمایش قرار دهید: اول از همه از خودتان این سوال را بپرسید که آیا حقیقتا، این بیانیه باعث می شود که شما از تجارت های دیگر متمایز شوید؟ در صورتی که شما یک مشتری را که از شرکت شما و چند شرکت دیگر هم خرید کرده است و بیانیه ماموریت هیچ کدام از این شرکت ها را نمی داند  پیدا کنید و سعی کنید که  بیانیه ماموریت تمام این شرکت ها را برای این فرد بخوانید و سپس از او بخواهید تا تشخیص دهد که کدامیک از این بیانیه های ماموریت مربوط به شرکت شما می باشد؛ آیا می تواند تشخیص دهد که کدامیک از آنها مربوط به شرکت شما بوده است؟

در صورتی که چنین باشد؛ می توان نتیجه گرفت که شما برای شرکتتان یک بیانیه ماموریت خوب دارید. همان طور که اشاره شد؛ در صورتی که می بینید که داشتن و نداشتن بیانیه ماموریت یک شرکت برای شما تفاوتی نمی کند؛ بهتر است که آن را ننویسید!